เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 IFAB (คณะกรรมการสมาคมฟุตบอลระหว่างประเทศ) ได้อนุมัติชุดการเปลี่ยนแปลงกติกาฟุตบอลครั้งใหญ่ในที่ประชุมสมัชชาประจำปีครั้งที่ 140 ที่ Hensol Castle ประเทศเวลส์ กติกาใหม่จะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2026 และจะถูกนำไปใช้ในฟุตบอลโลก 2026 รวมถึงไทยลีกและลีกสมัครเล่นในฤดูกาล 2026-27 บทความนี้สรุปการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่มีผลกับทั้งผู้เล่นอาชีพและสมัครเล่น
กติกา IFAB 2026 มีผลเมื่อไหร่
กติกาใหม่มีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2026 (บางแหล่งระบุ 1 มิถุนายน) ตาม รายงานของ Reuters และ BBC Sport ไทยลีกและไทยลีก 2 จะต้องปฏิบัติตามกติกาใหม่ในฤดูกาล 2026-27 ส่วนทีมสมัครเล่นและลีกท้องถิ่นควรอัปเดตความเข้าใจเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกปรับหรือเสียลูกบอลโดยไม่จำเป็น
การนับถอยหลังและลดการถ่วงเวลา
หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดคือ การขยายหลักการนับถอยหลัง ไปยังการทุ่มบอล (throw-in) และการเตะจากประตู (goal kick) หากผู้ตัดสินเห็นว่าการเริ่มเกมใหม่ถูกล่าช้าหรือจงใจถ่วงเวลา ผู้ตัดสินสามารถเริ่ม นับถอยหลัง 5 วินาที แบบเห็นได้ชัด
- การทุ่มบอล: ถ้านับถอยหลังจบแล้วยังไม่ทุ่ม ลูกทุ่มจะเปลี่ยนไปเป็นของทีมตรงข้าม
- การเตะจากประตู: ถ้าโกลคeeper ถ่วงเวลา ลูกเตะจากประตูจะกลายเป็น ลูกเตะมุม ให้ทีมตรงข้าม
นอกจากนี้ยังมีกฎที่ต่อเนื่องจากปีก่อนเกี่ยวกับ ผู้รักษาประตูถือบอลเกิน 8 วินาที — ถ้าถือเกินจะได้ลูกเตะมุมให้ทีมตรงข้าม
เปลี่ยนตัวผู้เล่น 10 วินาที
ผู้เล่นที่ถูกเปลี่ยนตัวมีเวลา 10 วินาที ในการออกจากสนามหลังจากป้ายเปลี่ยนตัวถูกยกขึ้นหรือผู้ตัดสินให้สัญญาณ หากไม่ปฏิบัติตาม ผู้เล่นที่เข้ามาแทนจะ ไม่สามารถลงสนามได้ทันที ทีมต้องเล่นขาดคนอย่างน้อย 60 วินาที หรือจนกว่าลูกจะออกนอกสนามครั้งถัดไป
บาดเจ็บต้องออกสนาม 1 นาที
ผู้เล่นที่เข้ารับการรักษาบาดเจ็บบนสนามและทำให้เกมหยุด ต้อง ออกจากสนามเมื่อเกมเริ่มใหม่ และอยู่ข้างนอก อย่างน้อย 1 นาที เพื่อลดการถ่วงเวลาด้วยการบาดเจ็บเชิงยุทธวิธี มีข้อยกเว้น เช่น เมื่อผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามถูกใบเหลือง/แดง เมื่อมีการเปลี่ยนตัว หรือเมื่อผู้เล่นคนนั้นจะยิงจุดโทษ กฎนี้ไม่ใช้กับผู้รักษาประตู
VAR ขยายอำนาจ
IFAB ได้ขยายขอบเขต VAR ให้สามารถเข้าแทรกแซงได้ใน 3 สถานการณ์เพิ่มเติม เมื่อมีหลักฐานชัดเจน:
- ใบแดงจากใบเหลืองที่สองที่ผิดพลาด — VAR สามารถแก้ไขได้ถ้าใบเหลืองที่สองที่นำไปสู่ใบแดงถูกแจกอย่างผิดพลาด
- Mistaken identity (ระบุตัวผิด) — เช่น แจกใบเหลืองให้ผู้เล่นผิดคน
- ลูกเตะมุมที่ผิดพลาดอย่างชัดเจน — การตรวจสอบลูกเตะมุมเป็น ตัวเลือก ให้แต่ละลีกตัดสินใจเอง ฟีฟ่าจะใช้ในฟุตบอลโลก 2026 แต่พรีเมียร์ลีกและยูฟ่าคาดว่าจะไม่นำไปใช้
สำหรับไทยลีกที่ใช้ VAR อยู่แล้ว การขยายอำนาจนี้อาจช่วยลดความผิดพลาดในการแจกใบแดงและแก้ไข mistaken identity ได้
การปรับปรุงอื่นๆ ที่ควรรู้
- ลูกดรอปบอล: กำหนดให้ลูกดรอปบอลตกกับทีมที่ควรได้ครองบอลหากเกมไม่หยุด
- จุดโทษ double touch: มีการชี้แจงเรื่องการสัมผัสบอลสองครั้งโดยไม่ตั้งใจระหว่างยิงจุดโทษ
- ของที่ไม่เป็นอันตราย: สิ่งของที่ไม่เป็นอันตรายสามารถสวมใส่ได้หากปิดคลุมอย่างปลอดภัย
- ผู้ตัดสิน: อนุญาตให้ผู้ตัดสินสวมกล้องบนหน้าอกหรือศีรษะได้
- Dogso (ขัดขวางโอกาสชัดเจน): ขยายความหมายให้รวมถึงกรณีที่ผู้เล่นที่ถูกฟาล์วอาจส่งบอลให้เพื่อนร่วมทีมที่อยู่ในตำแหน่งยิงประตูได้
สรุปตารางกติกา IFAB 2026
| รายการ | กติกาใหม่ | ผลถ้าไม่ปฏิบัติ |
|---|---|---|
| ทุ่มบอล / เตะจากประตู | นับถอยหลัง 5 วินาที | ทุ่ม→เปลี่ยนฝ่าย / เตะจากประตู→ลูกเตะมุม |
| โกลคeeper ถือบอล | ไม่เกิน 8 วินาที | ลูกเตะมุมให้ทีมตรงข้าม |
| เปลี่ยนตัว | ออกภายใน 10 วินาที | ผู้เล่นใหม่รอ 60 วินาที |
| บาดเจ็บบนสนาม | ออกสนาม 1 นาที | ข้อยกเว้นตามกฎ |
| VAR | ใบเหลืองที่สอง / mistaken identity / ลูกเตะมุม (ตัวเลือก) | แก้ไขการตัดสิน |
สรุปสำหรับไทยลีกและผู้เล่นสมัครเล่น
กติกาฟุตบอล 2026 จาก IFAB มุ่งเน้น ลดการถ่วงเวลา และ เพิ่มความถูกต้องของการตัดสิน ผ่าน VAR สำหรับไทยลีกและผู้เล่นสมัครเล่น สิ่งที่ควรเตรียมตัว:
- ทีมสมัครเล่น: ฝึกการทุ่มและเตะจากประตูให้เร็ว หลีกเลี่ยงการถ่วงเวลา เปลี่ยนตัวให้รวดเร็ว
- ผู้รักษาประตู: ปล่อยบอลภายใน 8 วินาที
- ผู้เล่นที่บาดเจ็บ: รู้ว่าหลังรักษาบนสนามต้องออก 1 นาที
กติกาเต็มรูปแบบสามารถดูได้ที่ IFAB Laws of the Game สำหรับการอ้างอิงอย่างเป็นทางการ